Analiza SWOT. Co to jest i jak ją wykorzystać w biznesie?

Jedną z najstarszych, a zarazem najbardziej skutecznych metod oceny potencjału danego przedsięwzięcia jest analiza SWOT. Czym jest analiza SWOT i jak ją stosować? Jakich błędów unikać przy dokonywaniu analizy SWOT? Odpowiedzi na te i inne pytania poznasz w dzisiejszym artykule.

Analiza SWOT. Co to jest i jak ją wykorzystać w biznesie?

Co to jest analiza SWOT?

Analiza SWOT jest metodą oceny potencjału lub konkurencyjności biznesu na podstawie analizy czterech zmiennych, którymi są:

  1. Mocne strony („S” – od ang. strenghts),
  2. Słabe strony („W” – od ang. weaknesses),
  3. Szanse („O” – od ang. opportunities),
  4. Zagrożenia („T” – od ang. threats).

W literaturze przedmiotu wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje analizy SWOT. Pierwszy rodzaj analizy SWOT określa słabe i mocne strony jako czynniki wewnętrzne (czyli tkwiące w analizowanym obiekcie, np. firmie), a szanse i zagrożenia jako czynniki zewnętrzne, czyli takie, które nie znajdują się w orbicie samego obiektu. Drugi rodzaj analizy SWOT zakłada, że słabe i mocne strony to czynniki dotyczące teraźniejszości, a szanse i zagrożenia dotyczą przyszłości. Natomiast trzeci rodzaj analizy SWOT opiera się na założeniu, że mocne i słabe strony to czynniki subiektywne, na które analizowany obiekt ma mniejszy lub większy wpływ, natomiast szanse i zagrożenia to czynniki, na które analizowany obiekt nie ma wpływu lub jego wpływ jest znikomy.

W praktyce te trzy rodzaje analizy SWOT często się zazębiają (zwłaszcza pierwszy i trzeci rodzaj). Niemniej jednak jeśli zdecydujesz się na jeden z tych rodzajów, to powinieneś się go konsekwentnie trzymać, ponieważ nieumiejętne wymieszanie tych trzech rodzajów może spowodować, że wynik takiej analizy stanie się bezużyteczny. W tym artykule opiszemy pierwszy rodzaj analizy SWOT.

S – mocne strony

Mocne strony to czynniki wewnętrzne, które są atutem analizowanego obiektu (w tym przypadku firmy) i mogą zdecydować o jej przewadze nad konkurencją. Do przykładowych mocnych stron firmy mogą należeć np.:

  • wysokie umiejętności pracowników,
  • silny zapał do pracy,
  • duże doświadczenie właściciela w zarządzaniu,
  • wiedza na temat branży, w której funkcjonuje firma,
  • dostęp do nowych technologii,
  • duży kapitał początkowy,
  • unikalny know-how.

W – słabe strony

Słabe strony to z kolei czynniki wewnętrzne, które są słabością firmy i barierą w jej rozwoju. Takimi słabymi stronami w biznesie mogą być np.:

  • brak wykwalifikowanych kadr,
  • słaba motywacja pracowników,
  • brak wiedzy właściciela o danej branży,
  • małe doświadczenie w zarządzaniu,
  • mały kapitał początkowy,
  • brak dostępu do nowych technologii.

O – szanse

Szanse to czynniki zewnętrzne (czyli takie, które nie zależą od firmy), które sprzyjają firmie i zwiększają szanse na to, że dane przedsięwzięcie może się zakończyć sukcesem. Do takich czynników sprzyjających firmie mogą należeć np.:

  • duży popyt na produkty/usługi, które firma oferuje lub zamierza wprowadzić na rynek,
  • mała konkurencja,
  • dobra sytuacja gospodarcza w kraju lub regionie,
  • sprzyjające prawo,
  • brak monopolisty na rynku.

T – zagrożenia

Zagrożenia to z kolei czynniki zewnętrzne, które utrudniają firmie rozwój lub osiągnięcie dobrego wyniku. Do najczęstszych zagrożeń, jakie można spotkać w biznesie, należą:

  • małe zapotrzebowanie na dane produkty/usługi,
  • obecność licznej konkurencji,
  • kryzys ekonomiczny,
  • niekorzystne prawo gospodarcze czy podatkowe,
  • obecność monopolisty na rynku.
  • Jak przeprowadzić analizę SWOT?

    Najpopularniejszym sposobem na przeprowadzenie analizy SWOT jest utworzenie (na kartce, tablicy, komputerze itp.) tabeli składającej się z czterech pól, do których wpisuje się kolejno mocne strony (w lewej górnej części), słabe strony (w prawej górnej części), szanse (w lewej dolnej części) i zagrożenia (w prawej dolnej części). Możesz uzupełniać taką tabelę samodzielnie, jak też przy udziale innych osób (np. w drodze burzy mózgów). Jednak zanim to zrobisz, musisz wybrać czynniki, które będą poddawane analizie. Pamiętaj, żeby nie pominąć żadnego ważnego czynnika, a także nie analizować czynników nieistotnych dla Twojego biznesu.

    Przy analizie SWOT musisz też pamiętać o zasadzie rozłączności czynników. Zasada ta oznacza, że czynniki, które identyfikujesz, nie powinny być rozłączne wobec siebie. W praktyce polega ona na tym, że nie powinieneś wpisywać do tabeli czynników, które są skutkiem jednego z już uwzględnionych czynników. Jeśli np. jako mocną stronę swojego biznesu określiłeś znajomość języków obcych wśród Twoich pracowników, to nie ma potrzeby wpisywać znajomości poszczególnych języków jako oddzielnych czynników. Nie powinieneś też dublować analizowanych czynników. Dla przykładu – jeżeli za mocną stronę firmy uważasz silną motywację zespołu do pracy, to nie ma sensu jako oddzielnego czynnika podawać dużego zapału do pracy.

    Możesz też nadawać ważności poszczególnym czynnikom. Polega to na tym, że obok czynnika wpisujesz wartość określającą znaczenie tego czynnika dla Twojego biznesu. Jeśli wśród mocnych stron Twojej firmy znajdą się m.in. dostęp do nowoczesnych technologii i duży kapitał początkowy, ale uznasz, że dostęp do technologii ma większe znaczenie niż posiadany kapitał, możesz temu pierwszemu czynnikowi nadać „wagę” 0,3, a drugiemu – 0,2. Suma wszystkich czynników w każdym z czterech zmiennych musi wynosić 1,0.

    Ostatnim etapem analizy SWOT jest analiza powiązań między czynnikami. Musisz zastanowić się, czy Twoja firma albo pomysł biznesowy ma więcej mocnych czy słabych stron, a także czy Twój biznes ma szanse powodzenia. Możesz też zastanowić się, jakie atuty Twojej firmy pomogą wyeliminować słabości.

    Dlaczego warto stosować analizę SWOT?

    Podstawowym zastosowaniem analizy SWOT w biznesie jest analiza potencjału firmy jako całości i w tym artykule wyjaśnialiśmy zasady przeprowadzania analizy SWOT właśnie na takim przykładzie. Nie oznacza to jednak, że jest to jedyne możliwe zastosowanie tego narzędzia. Analizę SWOT można bowiem wykorzystać również do takich celów jak:

    • ocena poszczególnych działów lub komórek firmy,
    • analiza konkurencji,
    • ocena atrakcyjności rynku,
    • analiza potencjału pracowników,
    • krytyczna ocena pomysłu na biznes,
    • wybór odpowiedniej strategii biznesowej.

    Analiza SWOT jest zatem stosunkowo prostym, ale bardzo przydatnym narzędziem, które znajduje bardzo szerokie zastosowanie w biznesie. Dlatego zachęcamy Cię, żebyś stosował analizę SWOT w odniesieniu do Twojej działalności.

    Polecana literatura:

    Cisek M., Zwiększenie efektywności sprzedaży, w: Biblia e-biznesu, red. Dutko M., Gliwice 2013.
    Łobodzińska D., Analiza SWOT – pierwszy etap w projektowaniu [on-line], artykuł dostępny pod adresem: http://mamstartup.pl/commons/1290/analiza-swot-pierwszy-etap-w-projektowaniu [dostęp dn. 27.02.2015 r.].
    Rdzeń K., Analiza SWOT i biznesplan – wybór modelu, branży, produktu, w: Biblia e-biznesu, red. Dutko M., Gliwice 2013.
    Rodzaje SWOT [on-line], artykuł dostępny pod adresem: http://analiza-swot.pl/dowiedz-sie-o-swot/rodzaje-swot [dostęp dn. 27.02.2015 r.].
    Zasady analizy [on-line], artykuł dostępny pod adresem: http://analiza-swot.pl/dowiedz-sie-o-swot/zasady-analizy [dostęp dn. 27.02.2015 r.].

    Chcesz więcej takich inspirujących treści?

    Zapisz się na "prawdopodobnie najlepszy" (zdaniem Czytelników)
    newsletter biznesowy w Polsce!

    Redakcja

    Autor: Redakcja

    Maciej Bielak - Coraz Lepszy Redaktor. Z wykształcenia jest historykiem i politologiem, a z zamiłowania dziennikarzem. Jego największym hobby jest muzyka jazzowa. Poza tym jest miłośnikiem reportażu i literatury rosyjskiej. Na portalu CorazLepszaFirma.pl pisze artykuły i przeprowadza wywiady.

18 marca 2015     Ogólne wskazówki