Co to jest interpretacja podatkowa i dlaczego warto z niej korzystać?

Ordynacja podatkowa daje przedsiębiorcom i podatnikom możliwość skorzystania z interpretacji podatkowych. Czym są interpretacje podatkowe? Jakie są rodzaje interpretacji? Jakie korzyści może odnieść przedsiębiorca, który skorzysta z interpretacji podatkowej? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w tym artykule.

Co to jest interpretacja podatkowa i dlaczego warto z niej korzystać?

Co to jest interpretacja podatkowa?

Najprościej mówiąc, interpretacja podatkowa to oficjalna urzędnicza interpretacja konkretnego problemu w kontekście prawa podatkowego. Ordynacja podatkowa wyróżnia dwa typy interpretacji podatkowych: interpretację indywidualną i interpretację ogólną. Indywidualna interpretacja podatkowa jest urzędową odpowiedzią na pytanie dotyczące skutków prawno-podatkowych konkretnego zdarzenia. Inaczej mówiąc, interpretacja indywidualna polega na tym, że przedsiębiorca we wniosku o interpretację opisuje stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe (np. działanie, jakie zamierza podjąć), zadaje pytanie i prezentuje własne stanowisko w tej sprawie, a organ podatkowy w ciągu 3 miesięcy stwierdza, czy stanowisko zaprezentowane we wniosku jest prawidłowe, czy też nie. Indywidualne interpretacje podatkowe wydają w imieniu ministra finansów dyrektorzy pięciu izb skarbowych: w Warszawie, Poznaniu, Katowicach, Bydgoszczy i Łodzi, i to właśnie do dyrektora jednej z tych izb trzeba złożyć wniosek o wydanie takiej interpretacji.

Interpretacje podatkowe spełniają dwie podstawowe funkcje, którymi są:

  1. Funkcja informacyjna – interpretacje wskazują, jaki przepis prawa podatkowego ma zastosowanie w danej sytuacji;
  2. Funkcja gwarancyjna – gwarantują wnioskodawcy, że zastosowanie się do treści interpretacji nie będzie powodowało negatywnych skutków.

Przy tej okazji warto też wspomnieć, że w odniesieniu do podatków ustanawianych przez samorządy, indywidualne interpretacje podatkowe mogą wydawać stosowne organy lokalne: wójt, burmistrz lub prezydent miasta, starosta oraz marszałek województwa.

Z kolei interpretacje ogólne są ministerialną interpretacją ważnego problemu z zakresu prawa podatkowego. Są one wydawane tylko przez ministra finansów i mają na celu ujednolicenie wykładni prawa podatkowego. Ten rodzaj interpretacji odnosi się do wszystkich podatników (a także płatników i inkasentów), których dotyczy rozstrzygany problem. Interpretacje ogólne są wydawane znacznie rzadziej niż interpretacje indywidualne i z reguły dotyczą najważniejszych i najbardziej dyskusyjnych zagadnień dotyczących ogółu podatników. Od 2012 r. interpretację ogólną można uzyskać na wniosek zainteresowanego, który wykaże, że organy podatkowe odmiennie stosują przepisy prawa podatkowego w identycznych stanach faktycznych (wcześniej interpretacje ogólne wydawano tylko z inicjatywy ministra finansów). Zaletą interpretacji ogólnej jest to, że może się do niej dostosować każdy, kogo ona dotyczy (a więc nie tylko wnioskodawca), a dostosowanie się do interpretacji ogólnej nie może powodować negatywnych konsekwencji.

Dlaczego warto korzystać z interpretacji podatkowych?

Indywidualne interpretacje podatkowe są narzędziem dość chętnie wykorzystywanym przez przedsiębiorców, ponieważ posiadanie takiej interpretacji może przynieść przedsiębiorcom niemałe korzyści. Pierwsza z nich jest taka, że interpretacje pomagają przedsiębiorcom podjąć decyzję. Polski system podatkowy, delikatnie mówiąc, nie należy do najprostszych na świecie. Interpretacje podatkowe pomagają (a przynajmniej powinny) przedsiębiorcy poruszać się w gąszczu tych trudnych i często niejednoznacznych przepisów. Inaczej mówiąc – interpretacje podatkowe powinny pomóc przedsiębiorcom zorientować się, jaką konstrukcję podatkową zastosować w danej sytuacji, żeby postąpić zgodnie z prawem. Dzięki temu mogą oni też np. zorientować się, czy dane działanie będzie dla nich opłacalne z podatkowego punktu widzenia, czy też nie.

Ponadto interpretacja podatkowa może chronić przedsiębiorcę. Jak już wspomnieliśmy, dostosowanie się do zaleceń interpretacji podatkowej sprawia, że przedsiębiorca nie ponosi z tego powodu negatywnych konsekwencji. W pewnym sensie interpretacja podatkowa jest zatem jednym z nielicznych mechanizmów urzędowych, która w przyszłości może chronić przedsiębiorcę przed zakusami skarbówki.

Kolejna zaleta interpretacji podatkowych polega na tym, że interpretacje mogą pomóc przedsiębiorcy w sporze z urzędnikami. Wprawdzie interpretacje podatkowe też wydają urzędnicy, ale czasem interpretacja podatkowa może być dla przedsiębiorcy obroną przed wykonaniem nielogicznej decyzji urzędników niższego szczebla.

Wreszcie – interpretację podatkową można zaskarżyć do sądu. Jeśli nie zgadzasz się z treścią interpretacji podatkowej, możesz ją zaskarżyć do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w następnej instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak można się przekonać z lektury naszych przeglądów prasy, przedsiębiorcy dość często korzystają z tej możliwości, a praktyka pokazuje, że sądy uchylają nieuzasadnione profiskalne interpretacje podatkowe. Problem w tym, że urzędnicy nie zawsze wyciągają wnioski z orzeczeń sądów administracyjnych i zdarza się, że w sprawach dotyczących tego samego zagadnienia wydają interpretacje z tezą, która wcześniej kilkadziesiąt razy została zakwestionowana przez sądy...

O czym musisz pamiętać przy interpretacji podatkowej?

Interpretacje podatkowe mogą zatem przynieść przedsiębiorcy spore korzyści, ale jeśli masz zamiar z nich skorzystać, musisz zdawać sobie sprawę z pewnych specyficznych cech polskiego systemu interpretacji podatkowych. Przede wszystkim: interpretacja indywidualna chroni tylko wnioskodawcę. Funkcja ochronna interpretacji podatkowej jest ograniczona tylko do podmiotu, który wnioskuje o jej wydanie. W efekcie jeśli zastosujesz się do interpretacji, to w razie ewentualnych problemów możesz się na to powołać. Jeśli natomiast do tej samej interpretacji zastosuje się np. Twój pracownik albo kontrahent, to jemu taka ochrona już nie przysługuje.

Ponadto interpretacje podatkowe nie mają mocy wiążącej. Zgodnie z polskim prawem podatkowym poszczególne interpretacje podatkowe nie wiążą ani podatnika, organów podatkowych. Dotyczy to nawet interpretacji ogólnych, które z zasady powstają po to, żeby wskazać wykładnię, którą powinni stosować urzędnicy. No właśnie – powinni, ale nie muszą. Jest to zasadnicza słabość polskiego systemu interpretacji podatkowych, która sprawia, że przy ich wydawaniu urzędnicy mogą ignorować już obowiązujące interpretacje, które zostały wydane w analogicznych sytuacjach. Poza tym interpretacje podatkowe (zarówno ogólne, jak i indywidualne) mogą zostać zmienione przez ministra finansów, jeśli uzna on, że dane interpretacje są nieprawidłowe.

Osobną sprawą jest różna jakość wydawanych interpretacji. Jak już wspomnieliśmy, czasem poszczególne izby skarbowe wydają diametralnie różne interpretacje podatkowe w analogicznych sprawach. Niestety sprzyja temu nieprecyzyjne prawo podatkowe, które niejednokrotnie zostawia urzędnikom zbyt duże pole do interpretacji. Czasem dochodzi do jeszcze dziwniejszych sytuacji, np. dwie strony tej samej transakcji składają do tej samej izby skarbowej wniosek o wydanie interpretacji dotyczącej tego samego problemu, a urzędnicy wydają dwie, wzajemnie wykluczające się interpretacje...

Mimo tych słabości interpretacje podatkowe mogą pomóc przedsiębiorcom rozwiązać problemy prawne i wzmocnić ich pozycję w relacjach z urzędnikami. Mamy nadzieję, że w tym artykule przekonaliśmy Cię, że w przypadku ewentualnych wątpliwości prawnych warto rozważyć złożenie wniosku o interpretację podatkową. A już wkrótce, w jednym z kolejnych artykułów, przeczytasz więcej szczegółów na temat zasad funkcjonowania mechanizmu indywidualnej interpretacji podatkowej w Polsce.

Polecana literatura:

Welsyng A., Po co człowiekowi interpretacja podatkowa [on-line], artykuł internetowy dostępny pod adresem: http://ksiegowosc.infor.pl/podatki/podatki-osobiste/podatnik-w-urzedzie/101883,Po-co-czlowiekowi-interpretacja-podatkowa.html [dostęp dn. 21.04.2015 r.].

Chcesz więcej takich inspirujących treści?

Zapisz się na "prawdopodobnie najlepszy" (zdaniem Czytelników)
newsletter biznesowy w Polsce!

Redakcja

Autor: Redakcja

Maciej Bielak - Coraz Lepszy Redaktor. Z wykształcenia jest historykiem i politologiem, a z zamiłowania dziennikarzem. Jego największym hobby jest muzyka jazzowa. Poza tym jest miłośnikiem reportażu i literatury rosyjskiej. Na portalu CorazLepszaFirma.pl pisze artykuły i przeprowadza wywiady.

29 kwietnia 2015     Prawo i podatki