Jak radzić sobie z krytyką?

W jednym z poprzednich artykułów radziliśmy, jak krytykować pracowników w konstruktywny sposób. W dzisiejszym artykule przedstawimy to zagadnienie od drugiej strony. Podpowiemy, jak możesz poradzić sobie z krytyką, która na Ciebie spadnie.

Jak radzić sobie z krytyką?

Czy warto ignorować krytykę?

Krytyka z reguły nas boli i uważamy ją za niesprawiedliwą. Dlatego wydaje się, że najprostszą reakcją na krytykę na byłoby jej ignorowanie. Niezwracanie uwagi na krytykę pozwala nam bowiem zachować dobry humor i niezszargane nerwy. Jednak wbrew pozorom całkowity brak reakcji na krytykę nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem. Dlaczego?

Pierwsza wada ignorowania krytyki polega na tym, że przy takiej reakcji możesz zignorować cenne informacje, jakie płyną ze słów krytyki. Każda krytyka, która jest konstruktywna (do tego problemu powrócimy za chwilę), może dostarczyć Ci cennej wiedzy na temat firmy oraz Ciebie jako przywódcy – Twojej postawy, zachowania, decyzji, osobowości, sposobu zarządzania firmą itp. Całkowicie zamykając się na krytyczne słowa pozbawiasz się cennych informacji, z których będziesz mógł wyciągnąć wnioski na przyszłość.

Ignorowanie krytyki jest złe z jeszcze jednego powodu. Jeśli będziesz zamykać się na niekorzystne dla Ciebie opinie, to możesz zacząć myśleć, że jesteś nieomylny. A wiara we własny geniusz to jedna z ostatnich cech, jaką powinien posiadać przedsiębiorca. Jeśli zaczniesz wierzyć we własną nieomylność, to prawdopodobnie prędzej czy później staniesz się głuchy na wszelkie rady i opinie innych osób, w tym również takie, które będą ostrzegać Cię przed popełnieniem wielkiego błędu. Ignorowanie krytyki i przekonanie o własnym geniuszu mogą sprawić, że staniesz się osobą autokratyczną. A musisz pamiętać, że mało kto chce pracować i współpracować z autokratą.

Jak reagować na krytykę?

Jak widzisz, całkowite ignorowanie słów krytycznych nie jest najlepszym pomysłem. Nie ulega jednak wątpliwości, że przywódca biznesowy powinien umieć reagować na krytykę. Jak zatem radzić sobie z krytyką? Amerykański autor John C. Maxwell przedstawia czteropunktowy schemat reakcji na krytykę.

Po pierwsze: poznaj siebie

Pierwszym elementem radzenia sobie z krytyką jest poznanie samego siebie. Jak wspomnieliśmy przed chwilą, krytyka może być dla Ciebie cennym źródłem informacji o Tobie jako szefie. Ludzie mają tendencje do wybielania samych siebie, a krytyka może zaburzyć nasze dobre samopoczucie. Dlatego zachęcamy Cię, żebyś chciał słuchać informacji krytycznych, bo dzięki temu będziesz mógł realistycznie ocenić swoje decyzje, prowadzoną politykę kadrową, swoją postawę jako lidera itp. Dzięki dobremu poznaniu samego siebie łatwiej będzie Ci wychwycić swoje słabe strony, nad którymi powinieneś jeszcze popracować.

Po drugie: zmień siebie

Skoro krytyka pozwala Ci poznać Twoje słabe strony, to najwyższy czas pracować nad tym, żeby je pokonać, czyli po prostu zmienić się w jakiś sposób. To drugi mechanizm radzenia sobie z krytyką. Samo wysłuchanie informacji o sobie i przyjęcie ich do wiadomości nie wystarczy, jeśli chcesz pozostać prawdziwym przywódcą dla swoich współpracowników. Jako lider musisz bowiem pokonywać swoje słabości. Wtedy krytyka może stać się dla Ciebie czymś wzmacniającym.

Jak sprawić, żebyś dzięki krytyce zmienił się na lepsze? Maxwell proponuje następujący model postępowania:

  1. Nie przyjmuj postawy obronnej.
  2. Wyłapuj prawdę z otrzymanej krytyki.
  3. Wprowadzaj niezbędne zmiany.
  4. Nie idź na łatwiznę.

Po trzecie: zaakceptuj siebie

Przed chwilą wspomnieliśmy, że dzięki krytyce możesz poznać swoje słabe strony i je pokonać. Będzie to jednak możliwe tylko wtedy, gdy zaakceptujesz siebie takiego, jakim jesteś. Jeden z psychologów powiedział: „jeśli zaakceptuję siebie takim, jakim jestem, mogę zacząć się zmieniać”. Co to ma wspólnego z krytyką? Otóż jeśli usłyszysz o sobie informacje krytyczne, nie wypieraj ich, tylko zastanów się nad nimi. Jeśli będą one prawdziwe, to zaakceptuj fakt, że nie jesteś ideałem. Powtórzmy: akceptacja własnych słabości to pierwszy krok do tego, żebyś mógł je pokonać.

Po czwarte: zapomnij o sobie

Ten etap jest najlepszym świadectwem tego, że potrafisz radzić sobie z krytyką. O co chodzi na etapie zapominania o sobie? Mówiąc najprościej o to, żeby nie odbierać krytyki jako osobistej wycieczki w Twoją stronę. Jeśli będziesz w stanie osiągnąć ten etap, to dużo łatwiej będzie Ci rozmawiać z osobami, które Cię krytykują. Na tym etapie powinieneś też umieć spojrzeć na siebie z dystansem i nie poświęcać zbyt dużo czasu na obronę przed krytyką – zamiast się bronić, po prostu rób swoje, a w razie konieczności zmieniaj się na lepsze!

Jak odróżnić krytykę konstruktywną od destruktywnej?

Czasem mawia się, że krytyka jest konstruktywna wtedy, kiedy my krytykujemy innych, a destruktywna wtedy, gdy inni krytykują nas. To ironiczne stwierdzenie wiele mówi o ludzkiej naturze, ale nie przybliża nas do odpowiedzi na powyższe pytanie. Najogólniej mówiąc, różnica między krytyką konstruktywną a destruktywną polega na tym, że krytyka konstruktywna zawiera racjonalne argumenty i ma przybliżyć do rozwiązania określonego problemu, a krytyka destruktywna – nie. Jak jednak poznać, kiedy krytyka jest konstruktywna, a kiedy nie? John C. Maxwell proponuje w tym celu odpowiedzieć na trzy pytania:

  1. Kto Cię krytykuje? Rozpoznanie intencji osoby krytykującej może znacznie pomóc odróżnić krytykuję konstruktywną od destruktywnej. Jeżeli np. skrytykuje Cię osoba, która Cię nie zna albo ma do Ciebie osobisty uraz, to jest bardzo duże prawdopodobieństwo, że jest to krytyka destruktywna. Jeśli jednak zostaniesz skrytykowany przez przyjaciela albo wieloletniego współpracownika, to wtedy prawdopodobnie krytyka ma duże uzasadnienie, więc może być ona konstruktywna.
  2. W jaki sposób ktoś Cię krytykuje? Jeśli ktoś nie przebiera w słowach i wali w Ciebie jak w bęben, to bardzo możliwe, że ktoś chce Cię po prostu zdyskredytować i jest to jego jedyny cel. Z kolei jeśli ktoś krytykuje Cię spokojnie i przedstawia rzeczowe argumenty, to wtedy prawdopodobnie masz do czynienia z krytyką konstruktywną.
  3. Jakie są powody krytyki? Wydaje się, że jest to kluczowy czynnik pozwalający odróżnić krytykę konstruktywną od destruktywnej. Jeśli ktoś krytykuje Cię, bo chce Cię zdyskredytować albo wyrównać stare rachunki z przeszłości, to możesz być niemal pewny, że jest to krytyka destruktywna. Natomiast krytyka wynikająca z troski to typowa krytyka konstruktywna.

Nie ma chyba człowieka, który lubiłby być krytykowany. Prawdziwy przywódca (w tym przywódca biznesowy) powinien umieć sobie z nią radzić. Mamy nadzieję, że informacje z tego artykułu Ci w tym pomogą.

Polecana literatura:

Maxwell J., Przywództwo: złote zasady, Warszawa 2010.

Chcesz więcej takich inspirujących treści?

Zapisz się na "prawdopodobnie najlepszy" (zdaniem Czytelników)
newsletter biznesowy w Polsce!

Redakcja

Autor: Redakcja

Maciej Bielak - Coraz Lepszy Redaktor. Z wykształcenia jest historykiem i politologiem, a z zamiłowania dziennikarzem. Jego największym hobby jest muzyka jazzowa. Poza tym jest miłośnikiem reportażu i literatury rosyjskiej. Na portalu CorazLepszaFirma.pl pisze artykuły i przeprowadza wywiady.

15 czerwca 2016     Przywództwo i kierowanie