Jak zbudować system wartości w firmie?

W poprzednich artykułach przekonywaliśmy o dużym znaczeniu wartości w zarządzaniu firmą oraz przybliżaliśmy model zarządzania przez wartości. Dzisiaj wracamy do tematu wartości w biznesie i doradzamy, w jaki sposób zbudować system wartości w firmie. W tym artykule przeczytasz, jak określić firmowe wartości, jak wcielić je w życie i w jaki sposób komunikować o tych wartościach.

Jak zbudować system wartości w firmie?

Jak określić wartości firmy?

Pierwszym krokiem na drodze do zbudowania systemu wartości w biznesie jest określenie wartości, które są ważne dla firmy. W każdej firmie identyfikacja wartości wygląda inaczej, ale – jak pisze Sławomir Lachowski, ekspert w dziedzinie zarządzania przez wartości – najczęściej odbywa się to na jeden z dwóch sposobów:

  1. poprzez autokratyczne określenie wartości przez lidera lub ścisłe kierownictwo,
  2. w drodze demokratycznego poszukiwania wartości, które odzwierciedlają preferencje grup pracowniczych.

W małych i średnich firmach wartości najczęściej określa lider. Wydaje się to oczywiste, ponieważ lider w tym przypadku jest zarazem pomysłodawcą, właścicielem i zarządcą firmy. Oznacza to, że małe i średnie firmy najczęściej odzwierciedlają system wartości lidera – jego wartości automatycznie stają się wartościami firmy. Na podstawie tych wartości lider dobiera sobie współpracowników, którzy prezentują podobny sposób myślenia, styl działania, podobny system motywacji i podejście do świata. W ten sposób na bazie wartości lidera powstaje system wartości firmy.

W większych firmach, najczęściej z rozproszonym akcjonariatem, wartości zwykle ustala lider lub kierownictwo firmy. W takich firmach nieco więcej do powiedzenia ma zarząd, ponieważ formalnie powinien on zaakceptować system wartości w firmie. Dlatego w takich wypadkach ustalenie wartości firmy odbywa się na drodze porozumienia między liderem a zarządem lub kadrą menedżerską. Z kolei w dużych firmach prywatnych, publicznych i państwowych wartości określane są w demokratycznym procesie z udziałem grup pracowniczych.

Jak zauważa Lachowski, nie da się jednoznacznie stwierdzić, który z tych sposobów określania wartości firmy jest najlepszy, bo wiele zależy od specyfiki firmy, osobowości lidera czy stylu zarządzania. Każdy z tych sposobów ma też swoje zalety i wady. Przykładowo – narzucenie wartości przez lidera pozwala łatwiej utrzymać spójną hierarchię wartości firmy, ale przy takim modelu może być trudniej zbudować lojalność wśród współpracowników. Z kolei udział grup pracowników w identyfikacji wartości może zwiększyć ich lojalność wobec firmy, ale zbudowanie systemu wartości może wtedy trwać znacznie dłużej.

Przedstawione wcześniej sposoby określania wartości są najczęściej spotykane, ale oczywiście nie oznacza to, że nie można ich ze sobą łączyć. Może się na przykład okazać, że w małej firmie udział pracowników w ustalaniu wartości przyniesie bardzo dobre rezultaty.

Jak wdrażać wartości w firmie?

Proces tworzenia wartości firmy nie kończy się na ich ustaleniu – trzeba je jeszcze wcielić w życie. Wdrażanie wartości firmy składa się z trzech etapów:

  1. Zaakceptowanie wartości przez lidera lub kadrę zarządzającą. Niezależnie od wielkości firmy i sposobu określania wartości, główni decydenci muszą zaakceptować system wartości, jaki ma obowiązywać w firmie.
  2. Spisanie wartości. Nie jest to wprawdzie niezbędne do wdrożenia wartości w życie, ale spisany system wartości można łatwiej zapamiętać. Spisanie wartości zwiększa też szanse na to, że nie staną się one fikcyjne.
  3. Komunikowanie wartości otoczeniu firmy. Więcej na ten temat przeczytasz w dalszej części tekstu.

Wdrażając wartości w firmie, musisz też pamiętać o następujących rzeczach:

  1. Od decyzji o budowie systemu wartości nie ma odwrotu – jak pisze Lachowski, nie da się realizować wartości „na pół gwizdka”. Jeśli zdecydujesz się na wdrożenie systemu wartości w firmie, to musisz doprowadzić ten proces do końca. Lepiej jest odłożyć w czasie budowę systemu wartości w firmie, niż wycofać się z tego w połowie drogi.
  2. Sukces w budowie systemu wartości zależy od postawy lidera – to od niego zależy, czy organizacja uwierzy w wartości i zechce je realizować w praktyce. Jest to szczególne istotne wtedy, gdy w budowaniu systemu wartości biorą udział inni ludzie. Osoby, które zaprasza się do udziału w identyfikacji systemu wartości, zaufają liderowi. Ale jeśli lider sam z tego zrezygnuje, to drugi raz ludzie mogą mu już nie zaufać.

Komunikowanie wartości

Bardzo istotnym, choć często niedocenianym elementem wdrażania wartości w firmie jest komunikowanie o wartościach pracownikom i współpracownikom firmy oraz aktualnym i potencjalnym klientom. Dlaczego? Ponieważ komunikowanie swoich wartości buduje dobre relacje firmy z otoczeniem zewnętrznym i pozytywnie wpływa na osiągane wyniki. Według raportu Corporate Purpose Impact Study 2010 firmy postępujące etycznie osiągają wyniki o 8% lepsze od swoich konkurentów z branży, a firmy, które trzymają się deklarowanych wartości i skutecznie o tym komunikują, mają o 17% lepsze wyniki finansowe, niż wynosi przeciętna na rynku.

W jaki sposób komunikować o wartościach? Według Lachowskiego w komunikacji wewnętrznej sprawdza się następujący model:

  1. Zakomunikowanie kierownictwu firmy o planie wdrożenia określonych wartości.
  2. Wysłanie przez głównych decydentów komunikatu do firmy, informującego o przyjętych wartościach (w małych i średnich firmach może to być po prostu poinformowanie o przyjęciu przez firmę danego systemu wartości).
  3. Spotkania przełożonych z pracownikami, w których szczegółowo poinformują ich o roli wartości w funkcjonowaniu firmy.
  4. Analiza wpływu wartości na pracę zespołu.

Z kolei w komunikacji zewnętrznej wielką rolę w komunikowaniu wartości odgrywają obrazy. Ludzie na ogół są bardzo wrażliwi na obrazy, które zapadają w pamięć znacznie bardziej niż słowa. Dlatego wizualne elementy kojarzone z wartościami powinny być eksponowane na wizytówkach, na ścianach gabinetów, na stronach internetowych itp.Jak zauważa Lachowski, sukces w komunikowaniu wartości zależy od takich elementów jak:

  • prostota komunikatów,
  • zaangażowanie lidera i/lub kierownictwa firmy w działania komunikacyjne,
  • wykorzystanie jak największej ilości kanałów komunikacyjnych (w komunikacji zewnętrznej mogą być to strony internetowe, media społecznościowe czy spotkania bezpośrednie, a w komunikacji wewnętrznej – intranet, gazety firmowe itp.),
  • włączenie komunikacji o wartościach do całości działań komunikacyjnych firmy,
  • zachowanie umiaru w działaniach komunikacyjnych (zbyt nachalne działania komunikacyjne mogą zostać odebrane jako indoktrynacja).

Podsumowując, jeśli zbudujesz w swoim biznesie trwały system wartości, możesz przyczynić się do polepszenia rezultatów swojej firmy i utrwalenia jej pozytywnego wizerunku.

Polecana literatura:

Lachowski S., Droga ważniejsza niż cel. Wartości w życiu i biznesie, Warszawa 2012.

Chcesz więcej takich inspirujących treści?

Zapisz się na "prawdopodobnie najlepszy" (zdaniem Czytelników)
newsletter biznesowy w Polsce!

Redakcja

Autor: Redakcja

Maciej Bielak - Coraz Lepszy Redaktor. Z wykształcenia jest historykiem i politologiem, a z zamiłowania dziennikarzem. Jego największym hobby jest muzyka jazzowa. Poza tym jest miłośnikiem reportażu i literatury rosyjskiej. Na portalu CorazLepszaFirma.pl pisze artykuły i przeprowadza wywiady.

27 sierpnia 2014     Modele zarządzania, Ogólne wskazówki