Kiedy zatrudnić nowego pracownika?

Z początku wiele firm jest prowadzonych samodzielnie przez właściciela. Prędzej czy później przychodzi jednak moment, w którym możliwości właściciela i jego ewentualnych wspólników nie wystarczają do prowadzenia biznesu i trzeba powiększyć zespół. W dzisiejszym artykule przeczytasz, kiedy warto zatrudnić nowych pracowników.

Kiedy zatrudnić nowego pracownika?

Na początku zaznaczam, że poniższe uwagi skierowane są do szefów małych i średnich firm, które – jak pokazuje praktyka – najczęściej powstają bez dużego kapitału i bez gotowego planu na budowę zespołu. W dużych przedsiębiorstwach lub firmach startujących z dużym kapitałem początkowym sprawa może wyglądać inaczej.

Moim zdaniem zatrudnianie nowych ludzi do firmy ma sens w trzech sytuacjach:

  1. Jeśli zatrudnienie pracownika oszczędzi Twój czas.
  2. Jeśli pracownik wniesie nową wiedzę do firmy.
  3. Jeśli pracownik jest w stanie sam na siebie zarobić.

Omówmy teraz pokrótce każdy z tych przypadków.

Pierwszy przypadek: kiedy zatrudnienie nowego pracownika pozwoli zaoszczędzić Twój czas

Jeśli prowadzisz firmę samotnie (lub ze wspólnikiem czy kimś z rodziny), na pewno dostrzegasz, że wykonujesz masę zadań, które zajmują Twój czas, a są mało produktywne. Może to być pakowanie paczek, odpisywanie na e-maile, składanie zamówień u dostawców czy odbieranie telefonów od klientów. Jeśli Ty musisz robić tego typu zadania, przestajesz mieć czas na wykonywanie ważniejszych obowiązków. Taka sytuacja grozi też wypaleniem zawodowym, o czym wspomina Michael Gerber w Micie przedsiębiorczości.

Dlatego jeśli zauważysz, że zaczyna Ci brakować czasu na zajmowanie się ważnymi zadaniami, to jest to sygnał, że powinieneś pomyśleć o powiększeniu zespołu. Jeśli zatrudnienie pracownika pozwoli Ci zaoszczędzić trochę czasu, możesz mu oddelegować stosunkowo proste zadania (które pracownicy mogą wykonać taniej, niż kosztuje Twój czas). Jednak zanim przyjmiesz do firmy nową osobę, postaw sobie pytanie: „Czy gdybym nie musiał tego robić sam, to byłbym w stanie wykonywać zajęcia, które przełożą się na większe zyski?”.

Jest to bardzo ważne pytanie i warto je naprawdę solidnie przemyśleć. Podkreślam to dlatego, że kilka razy zatrudniłem ludzi, którzy mieli mnie uwolnić od wykonywania mało produktywnych zadań. Po pewnym czasie jednak okazywało się, że bez odpowiedniego planu wcale nie korzystałem we właściwy sposób z czasu, który odzyskałem. Efekt był taki, że w początkach mojej firmy zatrudniałem ludzi niepotrzebnie, a biznes nic na tym nie zyskiwał.

Zanim zatrudnisz osobę do wykonywania takich czynności, musisz odpowiedzieć sobie na trzy pytania:

  1. Jakie zadania chcesz tej osobie powierzyć?
  2. W jaki sposób nowy pracownik ma wykonywać te zadania? (Polecam spisywanie procedur, które pomogą takiej osobie).
  3. Co dokładnie zrobisz w odzyskanym czasie, by firma mogła zarobić więcej, niż zapłacisz osobie, którą zatrudnisz?

Moje doświadczenie pokazuje, że powinieneś zatrudniać nową osobę tylko wtedy, jeśli te elementy będą solidnie przemyślane i opracowane.

Drugi przypadek: gdy pracownik wnosi do firmy nową wiedzę

Drugi uzasadniony powód zatrudnienia nowego pracownika pojawia się wtedy, gdy chcesz dokonać transferu cennej wiedzy, która przyczyni się do rozwoju biznesu. Nikt nie jest ekspertem od wszystkiego, więc zamiast zajmować się wszystkim samemu, czasem lepiej jest powierzyć niektóre zadania specjalistom, którzy o swojej dziedzinie wiedzą więcej od Ciebie. Dotyczy to np. programistów czy specjalistów technicznych.

Pamiętaj też, że nie zawsze trzeba zatrudniać specjalistów jako pełnowymiarowych pracowników, bo dobrzy specjaliści raczej wysoko się cenią i nie każdą firmę (zwłaszcza małą lub średnią) będzie na nich stać. Równie dobrze możesz rozważyć outsourcing, czyli zlecanie pewnych zadań pracownikom zewnętrznych firm. Dotyczy to np. księgowości. Podobnie jest z tzw. freelancerami. Przykładowo – nie musisz zatrudniać programisty, by korzystać z jego usług. Czasem znacznie lepiej wynajmować freelancera do pojedynczych, konkretnych zadań.

Możesz też skorzystać z zewnętrznych konsultantów. Wprawdzie nie są oni tani (często biorą po kilkaset złotych za godzinę konsultacji), ale niektóre ich uwagi mogą być więcej warte niż miesięczna praca specjalisty zatrudnionego w pełnym wymiarze. Dzięki wskazówkom zewnętrznych konsultantów moja firma bardzo wiele zyskała.

Trzeci przypadek: jeśli pracownik jest w stanie na siebie zarobić

Trzeci ważny powód zatrudniania nowego pracownika pojawia się wtedy, gdy pracownik jest w stanie zarobić na swoje wynagrodzenie. Inaczej mówiąc: zatrudnianie nowego pracownika ma sens także wtedy, gdy pracownik dzięki swojej pracy jest w stanie zwiększyć zyski firmy na tyle, żeby wystarczyły one na zapłatę jego pensji.

Przykładem takiej sytuacji może być zatrudnianie handlowców. W tym przypadku sprawa jest o tyle prosta, że możesz zatrudnić handlowca i dość szybko widzisz bezpośrednie efekty jego pracy – wiesz, ile sprzedał, ile kontraktów podpisał. Dzięki temu możesz konkretnie wyliczyć, czy zatrudnienie takiej osoby Ci się opłaci. Możesz nawet prognozować, o ile wzrośnie sprzedaż przy zatrudnieniu kolejnych handlowców.

Innym przykładem może być zatrudnienie marketingowca, ale tutaj sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana. W wielu firmach zatrudnia się marketingowca, a potem przychodzi rozczarowanie, że jego działania nie przynoszą efektów jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. Takie efekty bowiem trudniej jest policzyć, a w odróżnieniu od typowego handlu efekty działań dobrego marketingowca (np. na polu budowania marki) będą widoczne dopiero po dłuższym czasie.

Dlatego po wielu latach prowadzenia firmy dam Ci dobrą radę: jeśli jako właściciel firmy jesteś w stanie zajmować się marketingiem, to na początku rób to sam. Ucz się, wykonuj te zadania samodzielnie. Pozwoli Ci to nie tylko rozwinąć firmę niewielkim kosztem (bo jedynie kosztem własnej pracy), ale będziesz miał także możliwość właściwej oceny pracy marketingowców, których później zatrudnisz.

Podsumowując, warto zatrudniać nowego pracownika w jednym z trzech przypadków: gdy pozwoli on zaoszczędzić Twój czas, wniesie do firmy nową wiedzę lub będzie w stanie sam na siebie zarobić. Jeśli pracownik nie spełnia ani jednego z tych kryteriów – raczej nie warto przyjmować go do swojej firmy.

Polecana literatura:

Czarnecki L., Biznes po prostu, Warszawa 2011.
Gerber M., Mit przedsiębiorczości, Warszawa 2010.

Chcesz więcej takich inspirujących treści?

Zapisz się na "prawdopodobnie najlepszy" (zdaniem Czytelników)
newsletter biznesowy w Polsce!

Paweł Królak

Autor: Paweł Królak

Przedsiębiorca, szkoleniowiec, prelegent, wykładowca na studiach MBA, trener biznesu, prezes Towarzystwa Biznesowego Lubelskiego, założyciel portalu CorazLepszaFirma.pl, twórca i właściciel Klubu Książki Tolle.pl (który założył jeszcze na studiach, mając 300 złotych w kieszeni, a po kilku latach doprowadził do pozycji lidera swojego rynku), pasjonat niestandardowych metod zarządzania, autor i współautor książek oraz licznych artykułów branżowych.

2 lipca 2014     Rekrutacja i budowa zespołu